{"id":271,"date":"2013-09-02T22:56:00","date_gmt":"2013-09-02T20:56:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pozalogika.pl\/?p=271"},"modified":"2026-04-09T14:48:54","modified_gmt":"2026-04-09T14:48:54","slug":"tolkien-nie-tylko-pisarzem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/","title":{"rendered":"Tolkien by\u0142  nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;? 7 ciekawostek"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div style=\"clear: both; text-align: center;\">\u00a0<\/div>\n<div style=\"clear: both; text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2362 size-full\" src=\"http:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg\" alt=\"W d\u0142oniach odbitki fotografii\" width=\"640\" height=\"426\" srcset=\"https:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg 640w, https:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/div>\n<div style=\"clear: both; text-align: center;\">\u00a0<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 20px; font-family: book antiqua, palatino;\"><b>Tolkien zapisa\u0142 si\u0119 w historii literatury, ale i w popkulturze, jako tw\u00f3rca fantastycznego \u015bwiata ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;. Co jeszcze, opr\u00f3cz \u015ar\u00f3dziemia, zostawi\u0142 po sobie Tolkien? O tym w tym tek\u015bcie.<\/b><\/span><\/div>\n<p><span style=\"font-family: book antiqua, palatino;\"><!--more--><\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 24pt;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div>\u00a0<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 24pt;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Drugi dzie\u0144 wrze\u015bnia to jedna z 5 dat literackich, kt\u00f3re tkwi\u0105 g\u0142\u0119boko w mojej g\u0142owie.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 24pt;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Nie b\u0119d\u0119 pisa\u0142 o tym, jak pozna\u0142em Tolkiena i jak o ma\u0142y w\u0142os nie zako\u0144czy\u0142em z nim swojej przygody po oko\u0142o 5 rozdzia\u0142ach <i>W\u0142adcy Pier\u015bcieni <\/i>(to raczej historia na jaki\u015b deszczowy dzie\u0144)<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Dzi\u015b chc\u0119 pomy\u015ble\u0107 nad tym, co Tolkien da\u0142 nie mi, a \u015bwiatu. A da\u0142 wiele. O, i to chyba b\u0119dzie (by\u0107 mo\u017ce niewielki, ale jednak) strza\u0142 w dziesi\u0105tk\u0119.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div>\u00a0<\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 22px;\"><b>Od ko\u0144ca<\/b><\/span><\/h2>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Daj\u0119 sobie r\u0119k\u0119 uci\u0105\u0107, \u017ce pierwsz\u0105 my\u015bl\u0105, kt\u00f3ra przychodzi na my\u015bl o Tolkienie, jest stworzenie przez niego literackiego \u015bwiata z w\u0142asn\u0105 mitologi\u0105. I trudno si\u0119 z tym nie zgodzi\u0107. Ale pisarz by\u0142 przede wszystkim wyk\u0142adowc\u0105 akademickim. Relacje jego student\u00f3w s\u0105 fascynuj\u0105ce. Jaki\u015b ch\u0142opak (lub dziewczyna, teraz nie pami\u0119tam) zachwyca\u0142 si\u0119 wej\u015bciem na sal\u0119 Tolkiena i recytacj\u0105 niepozbawion\u0105 emocji staroangielskiego poematu <i>Beowulf. <\/i>Ale on tym \u017cy\u0142, Tolkien \u017cy\u0142 histori\u0105 dzielnego Beowulfa, nawet wydaje mi si\u0119, \u017ce w prawie ka\u017cdej jego beletrystyce s\u0105 echa tej opowie\u015bci. Zatem zaczynaj\u0105c <b>od ko\u0144ca: Tolkien &#8211; badacz, wyk\u0142adowca, kt\u00f3ry wykszta\u0142ci\u0142 ca\u0142e grono brytyjskiej inteligencji. <\/b>Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce jego rozg\u0142os w \u015bwiecie \u015bwiatowej literatur\u0119 pi\u0119knej zacz\u0105\u0142 si\u0119 od sprawdzania egzaminu pewnego studenta. Zm\u0119czony nawa\u0142em pracy Tolkien siedzia\u0142 nad prac\u0105 jednego ze swoich podopiecznych. Poprzegl\u0105da\u0142 kartki z wypracowaniami i wybra\u0142 te mniej zapisane (czyli wymagaj\u0105ce mniej pracy). Na jednej z nich zapisa\u0142: <i>w pewnej norze ziemnej mieszka\u0142 sobie pewien hobbit. <\/i>Spodoba\u0142o mu si\u0119 to zdanie. Kurcz\u0119, by\u0142 j\u0119zykoznawc\u0105. Od razu wi\u0119c zada\u0142 sobie pytanie w stylu: <i>Janie, a kim jest ten ,,hobbit&#8221;, bo s\u0142owo <span style=\"text-decoration: line-through;\">fajne<\/span> frapuj\u0105ce. <\/i>Zacz\u0105\u0142 bada\u0107, my\u015ble\u0107, wyobra\u017ca\u0107 sobie wygl\u0105d nizio\u0142ka (jak okre\u015bla si\u0119 hobbit\u00f3w). Od analizy tego zdania powsta\u0142 <i>Hobbit, czyli tam i z powrotem <\/i>(<a href=\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/21\/76-urodziny-pewnego-jegomoscia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">t\u0119 fascynuj\u0105c\u0105 histori\u0119 nawet kiedy\u015b opisa\u0142em<\/a>), a potem reszta Legendarium (cho\u0107 szkice <i>Silmarilliona<\/i> ju\u017c od kilkudziesi\u0119ciu lat tkwi\u0142y w szufladzie). <b>\u00a0<\/b><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 19px;\"><span style=\"color: #666666;\"><i><b>Po pierwsze: Tolkien da\u0142 cz\u0105stk\u0119 siebie innym, wychowa\u0142 grono student\u00f3w, przekazywa\u0142 wiedz\u0119.<\/b><\/i><\/span><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 22px;\"><b>Tolkien &#8211; ojciec hobbit\u00f3w<\/b><\/span><\/h2>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Po takim pocz\u0105tku od ko\u0144ca warto przej\u015b\u0107 do tego, co najbardziej znane. A chodzi o \u015ar\u00f3dziemie. Jedni m\u00f3wi\u0105, \u017ce bez <i>W\u0142adcy Pier\u015bcieni <\/i>nie by\u0142oby <i>Wied\u017amina, <\/i>czy te\u017c innych dzie\u0142 fantasy. Wp\u0142yw Tolkiena na rozw\u00f3j gatunku by\u0142 niew\u0105tpliwy (ju\u017c nie m\u00f3wi\u0105c o <i>Grze o tron<\/i>, kt\u00f3rej autor w wywiadach przyznawa\u0142 si\u0119, \u017ce czerpie inspiracje z Tolkiena). Profesor stworzy\u0142 odr\u0119bn\u0105 mitologi\u0119, faun\u0119 i flor\u0119 w\u0142asnej krainy. Co wi\u0119cej: <i>W\u0142adca Pier\u015bcieni <\/i>jest sp\u00f3jny wewn\u0119trznie do tego stopnia, \u017ce z niezwyk\u0142\u0105 precyzj\u0105 i dok\u0142adno\u015bci\u0105 Tolkien opisa\u0142 w niej poszczeg\u00f3lne fazy ksi\u0119\u017cyca podczas w\u0119dr\u00f3wki hobbit\u00f3w do Mordoru. \u015ar\u00f3dziemie to jedna z najlepiej wykreowanych krain w literaturze. I w pe\u0142ni autorska. Pisarz zabra\u0142 si\u0119 od podstaw za kreacj\u0119 swojej krainy. Wprawne oko dostrze\u017ce tam jednak akcenty \u015bwiatowej prozy i poezji z przestrzeni wiek\u00f3w. Stworzenie \u015bwiata to prawie obraz z fi\u0144skiej <i>Kalevali, <\/i>zagadki w <i>Hobbicie <\/i>i zwi\u0105zana z nimi gra przywodz\u0105 na my\u015bl <i>Edd\u0119 Poetyck\u0105. <\/i>Posta\u0107 Beorna, przybieraj\u0105cego posta\u0107 nied\u017awiedzia to opiekun lasu z mitologii s\u0142owia\u0144skiej (Leszy lub Borowy wyst\u0119puj\u0105cy u S\u0142owian w postaci Le\u015bnego Dziadka lub Nied\u017awiedzia), w\u0119dr\u00f3wka Noldor\u00f3w jako podr\u00f3\u017c przez pustyni\u0119 Ludu Wybranego ze Starego Testamentu. Akcent\u00f3w jest o wiele wi\u0119cej. Tolkien za swojego <i>ojca <\/i>fantastyki uwa\u017ca\u0142 G.MacDonalda (to zaskakuj\u0105ce, bo C.S. Lewis te\u017c), tak, tego od <i>Kr\u00f3lewny i<\/i> <i>goblina<\/i> (swoj\u0105 drog\u0105 polecam, bo ca\u0142kiem przyjemna opowiastka).<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 19px;\"><span style=\"color: #666666;\"><i><b>Tolkien da\u0142 \u015bwiatu w stu procentach sp\u00f3jny obraz wykreowanej krainy.<\/b><\/i><\/span><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 22px;\"><b>Tolkien jako tw\u00f3rca wielu \u015bwiat\u00f3w\u00a0<\/b><\/span><\/h2>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Zostawiaj\u0105c ju\u017c na boku \u015ar\u00f3dziemie, Tolkien wykreowa\u0142 <b>jeszcze kilka innych krain<\/b>, cho\u0107 nie s\u0105 one tak dopracowane. Mowa tu g\u0142\u00f3wnie o jego ba\u015bniach. <i>Opowie\u015bci z Niebezpiecznego Kr\u00f3lestwa <\/i>to zbiorczy tytu\u0142 fantastycznych opowiastek wydanych kilka lat temu w jednym tomie, ale za \u017cycia autora (i na \u015bwiecie do ca\u0142kiem niedawna) wydawano je w osobnych ksi\u0105\u017ckach jako oddzielne opowie\u015bci. Mamy <i>\u0141azikantego, Gospodarza Gilesa z Ham, Kowala z Podlesia Wi\u0119kszego, <\/i>czy <i>Przygody Toma Bombadila<\/i>. Opowie\u015bci tak naprawd\u0119 nie \u0142\u0105czy akcja rozgrywaj\u0105ca si\u0119 w jednej krainie, ka\u017cda z historii ma sw\u00f3j odr\u0119bny \u015bwiat, niedopowiedziany, nieopisany do ko\u0144ca, a wi\u0119c otwarty dla wyobra\u017ani czytelnika (wszystkie opowiastki rozgrywaj\u0105 si\u0119 w krainie wyobra\u017ani). Tolkien nawet poczyni\u0142 esej <i>O ba\u015bniach.<\/i><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 19px;\"><i><span style=\"color: #666666;\"><b>\u015awiat\u00f3w da\u0142 wi\u0119cej ku uciesze czytelnik\u00f3w, dbaj\u0105c i rozbudzaj\u0105c przy tym nasz\u0105 wyobra\u017ani\u0119<\/b><\/span> <\/i><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 22px;\"><b>J.R.R. Tolkien &#8211; badacz\u00a0<\/b><\/span><\/h2>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Przede wszystkim literatury i j\u0119zyka. Bardzo dobrze, \u017ce nazwisko Tolkiena nie kojarzy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z beletrystyk\u0105 (bo nie powinno, skoro badania Profesora by\u0142y zanim wyda\u0142 swoje wielkie dzie\u0142a, i przyk\u0142ada\u0142 do nich ogromn\u0105 rol\u0119, proz\u0119 zostawiaj\u0105c na boku jako hobby piel\u0119gnowane w wolnych chwilach). Rozmawia\u0142em ostatnio z kole\u017cank\u0105 studiuj\u0105c\u0105 filologi\u0119 du\u0144sk\u0105. Pytam si\u0119 o <i>Edd\u0119 Poetyck\u0105<\/i>, a przy okazji o Tolkiena. I czego si\u0119 dowiaduj\u0119? Na studiach analizuje si\u0119 teksty Profesora. A mi na egzaminie trafi\u0142o si\u0119 pytanie o to,dlaczego\u00a0 j\u0119zyk jest poj\u0119ciem abstrakcyjnym. I dzi\u0119kuj\u0119 Bogu, \u017ce kilka dni wcze\u015bniej w ramach przerwy w nauce przeczyta\u0142em we fragmentach poemat Profesora <i>Mythopoeia<\/i>, gdzie pi\u0119knie i obrazowo wyja\u015bniono znaczenie j\u0119zyka w nazywaniu \u015bwiata. Ju\u017c pomijam fakt, \u017ce by\u0142o to moje wymarzone pytanie (cho\u0107 akurat to nie Tolkiena, a innych j\u0119zykoznawc\u00f3w obecnych na mojej &#8220;li\u015bcie lektur&#8221; musia\u0142em zna\u0107). A badania Tolkiena by\u0142y przebogate: etymologia, metrum w poezji antycznej, stare j\u0119zyki (i w wi\u0119kszo\u015bci wymar\u0142e), analiza \u015bredniowiecznych poemat\u00f3w, dawne mitologie, funkcja literatury na przestrzeni wiek\u00f3w (polecam <i>Potwory i krytyk\u00f3w.<\/i> Pami\u0119tam, \u017ce gdy to czyta\u0142em w szkole \u015bredniej za wiele nie rozumia\u0142em, pomijaj\u0105c ju\u017c wczytywanie si\u0119 w tajniki staroangielskiego, ale fascynowa\u0142 mnie spos\u00f3b napisania tych esej\u00f3w j\u0119zykowych). Opr\u00f3cz \u015bwietnej fantastyki to drugi temat tw\u00f3rczo\u015bci pisarza. Nie bez echa przechodz\u0105 te\u017c jego prace przy Oxfordzkim s\u0142owniku.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 19px;\"><i><b><span style=\"color: #666666;\">Tolkien wni\u00f3s\u0142 sporo do nauki i literatury<\/span><\/b><\/i><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 22px;\"><b>T\u0142umacz<\/b><\/span><\/h2>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Tolkien t\u0142umaczy\u0142 i to na spor\u0105 skal\u0119. <i>Pan Gawen i Zielony Rycerz, Per\u0142a, Orfeo, <\/i>a nawet <i>Beowulf. <\/i>T\u0142umaczenie to piku\u015b, mo\u017cna powiedzie\u0107, ale wspomniane utwory Profesor musia\u0142 prze\u0142o\u017cy\u0107 ze staroangielskiego.\u00a0 M\u00f3wi\u0142em ju\u017c, \u017ce opr\u00f3cz kilku nastu j\u0119zyk\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych zna\u0142 i kilka wymar\u0142ych? Nie? Nadrabiam wi\u0119c niedopatrzenie \ud83d\ude42 Sam nawet stworzy\u0142 kilka j\u0119zyk\u00f3w na potrzeby literackiego \u015bwiata.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0 <\/span><\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<h3><span style=\"font-size: 19px; font-family: book antiqua, palatino;\">\u00a0<span style=\"color: #666666;\"><i><b>Tolkien przet\u0142umaczy\u0142 dla nas ze staroangielskiego wybitne dzie\u0142a \u015bredniowieczne<\/b><\/i><\/span><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 22px;\"><b>Tolkien &#8211; poeta?<\/b><\/span><\/h2>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Tolkien nie afiszowa\u0142 si\u0119 tym, ale jest (podobnie jak C.S. Lewis) autorem wielu wierszy. Warto tu wspomnie\u0107, \u017ce pierwsza wersja jednej z g\u0142\u00f3wnych opowie\u015bci z <i>Silmarilliona <\/i>(<i>O Berenie i Luthien<\/i>)<i> <\/i>pierwotnie zosta\u0142a napisana nie proz\u0105, a w formie pie\u015bni. <i>Kwiat wszystkich drzew <\/i>to w\u0142a\u015bnie jeden z wierszy Profesora (mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronie Elendilionu <a href=\"http:\/\/www.elendilion.pl\/2010\/08\/11\/kwiat-wszystkich-drzew\/\">link do wpisu<\/a>).<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 19px;\"><span style=\"color: #666666;\"><i><b>Tolkien potrafi\u0142 zachwyci\u0107 pi\u0119knem s\u0142owa nie tylko w prozie, ale sam sta\u0142 si\u0119 poet\u0105 wra\u017cliwym na pi\u0119kno \u015bwiata <\/b><\/i><\/span><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"clear: both; text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\"><a style=\"margin-left: 1em; margin-right: 1em;\" href=\"http:\/\/d.wiadomosci24.pl\/g2\/8f\/2d\/95\/252721_1354489643_59c0_p.jpeg\">\u00a0<\/a><\/span><\/div>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 22px;\"><b>Z\u0142ote dziecko &#8211; bez w\u0105tpienia!<\/b><\/span><\/h2>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Cho\u0107 urodzony przed I Wojn\u0105 \u015awiatow\u0105, cho\u0107 z obrazem tej drugiej, Tolkien potrafi\u0142 wykreowa\u0107 fascynuj\u0105cy, nowy, \u015bwie\u017cy i ponadczasowy \u015bwiat. I to nie wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki talentowi lub wyobra\u017ani. Teoria Tolkiena by\u0142a taka: ka\u017cdy z nas ma pierwiastek stw\u00f3rczy dany przez Boga i skoro Stw\u00f3rca budowa\u0142 \u015bwiat, pisarz potrafi go tak\u017ce, tyle \u017ce w literaturze (to tak skr\u00f3towo). Tolkien mia\u0142 zatem niezwyk\u0142y dar. Dzi\u015b mija kolejna rocznica jego \u015bmierci, ale Profesor przecie\u017c \u017cyje. \u017byje w sercach fan\u00f3w jego Legendarium, pismach badaczy i j\u0119zykoznawc\u00f3w, sercach jego student\u00f3w (ka\u017cdy nauczyciel ma ten dar, \u017ce zaszczepia cz\u0105stk\u0119 siebie w drugim cz\u0142owieku).<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: book antiqua, palatino; font-size: 20px;\">Opr\u00f3cz modlitwy za dusz\u0119 Tolkiena (czego na pewno by pragn\u0105\u0142, sprawy zwi\u0105zane z wiar\u0105 by\u0142y dla niego bardzo wa\u017cne, o czym w jego <i>Listach<\/i>) mo\u017cna by i podzi\u0119kowa\u0142 Bogu i \u015bwiatu za tak niezwyk\u0142ego cz\u0142owieka.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Times, 'Times New Roman', serif; font-size: 20px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<h3><span style=\"font-family: Times, 'Times New Roman', serif; font-size: 19px;\"><span style=\"color: #666666;\"><i><b>Tolkien po prostu: inspiruje! <\/b><\/i><\/span><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span style=\"font-family: times new roman, times;\"><strong><span style=\"font-size: 22px;\">7 nieznanych r\u00f3l Tolkiena<\/span><\/strong><\/span><\/h2>\n<ol>\n<li>\n<h3><span style=\"font-family: times new roman, times;\"><strong><span style=\"font-size: 19px;\">Wyk\u0142adowca\u00a0<\/span><\/strong><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<li>\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino;\"><strong><span style=\"font-size: 19px;\">Ojciec fantastyki i inspiracja dla innych pisarzy<\/span><\/strong><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<li>\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino;\"><strong><span style=\"font-size: 19px;\">Tw\u00f3rca nie tylko \u015ar\u00f3dziemia ale i innych krain\u00a0<\/span><\/strong><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<li>\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino;\"><strong><span style=\"font-size: 19px;\">J\u0119zykoznawca i badacz<\/span><\/strong><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<li>\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino;\"><strong><span style=\"font-size: 19px;\">T\u0142umacz<\/span><\/strong><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<li>\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino;\"><strong><span style=\"font-size: 19px;\">Poeta<\/span><\/strong><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<li>\n<h3><span style=\"font-family: book antiqua, palatino;\"><strong><span style=\"font-size: 19px;\">,,Z\u0142ote dziecko&#8221; swojej epoki<\/span><\/strong><\/span><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n<div style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/div>\n<div style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/div>\n<div style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/div>\n<div style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/div>\n<h4 style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 20px;\">Zdj\u0119cie na licencji CC0 pochodzi ze strony: <a href=\"http:\/\/www.gratisography.com\/\">http:\/\/www.gratisography.com\/<\/a><\/span><\/h4>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 Tolkien zapisa\u0142 si\u0119 w historii literatury, ale i w popkulturze, jako tw\u00f3rca fantastycznego \u015bwiata ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;. Co jeszcze, opr\u00f3cz \u015ar\u00f3dziemia, zostawi\u0142 po sobie&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2362,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[102,202,216],"class_list":["post-271","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sztuka-i-popkultura","tag-j-r-r-tolkien","tag-tolkien","tag-wladca-pierscieni"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&quot;? 7 ciekawostek - Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&quot;? 7 twarzy Tolkiena Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&quot;? 7 ciekawostek - Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&quot;? 7 twarzy Tolkiena Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pozalogika\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-09-02T20:56:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-09T14:48:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"426\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dariusz Okon\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dariusz Okon\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/\"},\"author\":{\"name\":\"Dariusz Okon\",\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/#\/schema\/person\/d9554862a7a5a0c790f98f20751f172f\"},\"headline\":\"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;? 7 ciekawostek\",\"datePublished\":\"2013-09-02T20:56:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-09T14:48:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/\"},\"wordCount\":1520,\"commentCount\":4,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg\",\"keywords\":[\"J.R.R.Tolkien\",\"Tolkien\",\"W\u0142adca Pier\u015bcieni\"],\"articleSection\":[\"Sztuka i popkultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/\",\"url\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/\",\"name\":\"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni\\\"? 7 ciekawostek - Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg\",\"datePublished\":\"2013-09-02T20:56:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-09T14:48:54+00:00\",\"description\":\"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni\\\"? 7 twarzy Tolkiena Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg\",\"width\":640,\"height\":426,\"caption\":\"W d\u0142oniach odbitki fotografii\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;? 7 ciekawostek\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/\",\"name\":\"Poza Logik\u0105\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/#organization\",\"name\":\"Poza Logik\u0105. Chrze\u015bcija\u0144ski coaching i wiara\",\"url\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/img_1_1742766565195.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/img_1_1742766565195.jpg\",\"width\":1070,\"height\":1070,\"caption\":\"Poza Logik\u0105. Chrze\u015bcija\u0144ski coaching i wiara\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/pozalogika\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/#\/schema\/person\/d9554862a7a5a0c790f98f20751f172f\",\"name\":\"Dariusz Okon\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/91896e664eb7b510cdbb96ef07644ce785df149684f62d9efcd432115468af3c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/91896e664eb7b510cdbb96ef07644ce785df149684f62d9efcd432115468af3c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/91896e664eb7b510cdbb96ef07644ce785df149684f62d9efcd432115468af3c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dariusz Okon\"},\"description\":\"Z wykszta\u0142cenia dziennikarz i trener rozwoju osobistego, w wolnych chwilach pasjonat literatury, biegania, fotografii i samorozwoju. Wierzy w rol\u0119 \u015bwieckich w Ko\u015bciele a tak\u017ce wierzy w holistyczne podej\u015bcie do cz\u0142owieka, to dlatego uczestniczy\u0142 w kursach z zakresu dietetyki oraz treningu personalnego. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna to nie wszystko, \u0142\u0105czy j\u0105 wi\u0119c z zainteresowaniem psychologi\u0105 oraz teologi\u0105 katolick\u0105.\",\"url\":\"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/author\/dariusz-okon\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni\"? 7 ciekawostek - Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em","description":"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni\"? 7 twarzy Tolkiena Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni\"? 7 ciekawostek - Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em","og_description":"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni\"? 7 twarzy Tolkiena Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em","og_url":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/","og_site_name":"Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pozalogika","article_published_time":"2013-09-02T20:56:00+00:00","article_modified_time":"2026-04-09T14:48:54+00:00","og_image":[{"width":640,"height":426,"url":"http:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dariusz Okon","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dariusz Okon","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/"},"author":{"name":"Dariusz Okon","@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/#\/schema\/person\/d9554862a7a5a0c790f98f20751f172f"},"headline":"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;? 7 ciekawostek","datePublished":"2013-09-02T20:56:00+00:00","dateModified":"2026-04-09T14:48:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/"},"wordCount":1520,"commentCount":4,"publisher":{"@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg","keywords":["J.R.R.Tolkien","Tolkien","W\u0142adca Pier\u015bcieni"],"articleSection":["Sztuka i popkultura"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/","url":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/","name":"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni\"? 7 ciekawostek - Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg","datePublished":"2013-09-02T20:56:00+00:00","dateModified":"2026-04-09T14:48:54+00:00","description":"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni\"? 7 twarzy Tolkiena Poza Logik\u0105 - wiara i samorozw\u00f3j z dusz\u0105 i cia\u0142em","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#primaryimage","url":"https:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg","contentUrl":"https:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/83H.jpg","width":640,"height":426,"caption":"W d\u0142oniach odbitki fotografii"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/2013\/09\/02\/tolkien-nie-tylko-pisarzem\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pozalogika.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tolkien by\u0142 nie tylko pisarzem. Co zostawi\u0142 po sobie autor ,,W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;? 7 ciekawostek"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/#website","url":"https:\/\/pozalogika.pl\/","name":"Poza Logik\u0105","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pozalogika.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/#organization","name":"Poza Logik\u0105. Chrze\u015bcija\u0144ski coaching i wiara","url":"https:\/\/pozalogika.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/img_1_1742766565195.jpg","contentUrl":"http:\/\/pozalogika.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/img_1_1742766565195.jpg","width":1070,"height":1070,"caption":"Poza Logik\u0105. Chrze\u015bcija\u0144ski coaching i wiara"},"image":{"@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pozalogika"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pozalogika.pl\/#\/schema\/person\/d9554862a7a5a0c790f98f20751f172f","name":"Dariusz Okon","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/91896e664eb7b510cdbb96ef07644ce785df149684f62d9efcd432115468af3c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/91896e664eb7b510cdbb96ef07644ce785df149684f62d9efcd432115468af3c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/91896e664eb7b510cdbb96ef07644ce785df149684f62d9efcd432115468af3c?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dariusz Okon"},"description":"Z wykszta\u0142cenia dziennikarz i trener rozwoju osobistego, w wolnych chwilach pasjonat literatury, biegania, fotografii i samorozwoju. Wierzy w rol\u0119 \u015bwieckich w Ko\u015bciele a tak\u017ce wierzy w holistyczne podej\u015bcie do cz\u0142owieka, to dlatego uczestniczy\u0142 w kursach z zakresu dietetyki oraz treningu personalnego. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna to nie wszystko, \u0142\u0105czy j\u0105 wi\u0119c z zainteresowaniem psychologi\u0105 oraz teologi\u0105 katolick\u0105.","url":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/author\/dariusz-okon\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=271"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3087,"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/271\/revisions\/3087"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pozalogika.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}