![\"Jak](\"https:\/\/images.pexels.com\/photos\/915972\/pexels-photo-915972.jpeg?auto=compress&cs=tinysrgb&dpr=2&h=650&w=940\")
<\/p>\n<\/p>\n
Nie wierzy\u0142a, \u017ce co\u015b znaczy \u2013 tak us\u0142ysza\u0142a od bliskich. Ka\u017cdy z nas zna kogo\u015b, kto zmaga si\u0119 z zani\u017conym poczuciem w\u0142asnej warto\u015bci. Ka\u017cdy z nas pad\u0142 ofiar\u0105 niewybrednego komentarza, cz\u0119sto krzywdz\u0105cego, nieprawdziwego. Ka\u017cdy z nas pewnie widzia\u0142 te\u017c wyraz s\u0142ownej agresji. Bana\u0142em za\u015b jest m\u00f3wienie, \u017ce s\u0142owa czasem krzywdz\u0105 bardziej ni\u017c czyny. To bana\u0142, to te\u017c prawda.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Gdy jeste\u015b w kryzysie, pozw\u00f3l swoim emocjom wybrzmie\u0107, ale te\u017c nie zamykaj si\u0119 w swojej ba\u0144ce: szukaj rozmowy, wsparcia, pomocy specjalisty, bezp\u0142atnej infolinii dla os\u00f3b w kryzysie (oto numer: 800 70 2222).<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n Niedawno pisa\u0142em o tym<\/a>, \u017ce z\u0142e czyny cz\u0119sto bior\u0105 si\u0119 z serca, \u017ce one s\u0105 ju\u017c finalnym elementem tego, co najpierw zadzia\u0142o si\u0119 w nas samych. S\u0142owa te\u017c s\u0105 na pocz\u0105tku tej drogi, i one te\u017c bior\u0105 si\u0119 dok\u0142adnie z tego samego wewn\u0119trznego skarbca ohydy, kt\u00f3r\u0105 potem raczymy innych.<\/span><\/p>\n Bo g\u0142\u0119boko wierz\u0119, \u017ce to s\u0142owa stoj\u0105 za czynami, \u017ce jak powtarzasz np. “stop peda\u0142owania” to potem \u0142atwiej kogo\u015b zaatakowa\u0107 i da\u0107 w mord\u0119 na ulicy bo wygl\u0105da inaczej (pomijam ju\u017c, \u017ce wielokrotne powtarzanie czego\u015b sprawia, \u017ce zaczynasz w to wierzy\u0107), nazywanie i traktowanie kobiet w pewien okre\u015blony spos\u00f3b mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce adresat tych s\u0142\u00f3w wyrz\u0105dzi krzywd\u0119. Poni\u017cany przez \u017con\u0119 lub partnerk\u0119 m\u0119\u017cczyzna traci w oczach swoich przyjaci\u00f3\u0142, jego poczucie w\u0142asnej warto\u015bci tak\u017ce spada. Poni\u017cane dziecko, starszy rodzic, pacjent u lekarza, wychowanek, c\u00f3rka, syn. Nasze s\u0142owa nazywaj\u0105 wizj\u0119 tego \u015bwiata, kt\u00f3ry sami reprezentujemy.<\/span><\/p>\n Zobacz tak\u017ce: Jak si\u0119 duchowo nie przetrenowa\u0107?<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n Na ulicy, na forach, czasem w mediach, s\u0105 ci wszyscy “zdrajcy”, “komuchy”, “wrogowie ojczyzny”, “ty \u015bmieciu”. <\/span>Potem za\u015b nast\u0119puj\u0105 ataki na polityk\u00f3w,\u00a0 zani\u017cona samoocena a wra\u017cliwy nastolatek si\u0119 zabija.<\/span><\/span><\/p>\n Czasem robimy to nie\u015bwiadomie, czasem wymierzamy z premedytacj\u0105 s\u0142own\u0105 kar\u0119.<\/span><\/p>\n Czasem media podburzaj\u0105 nastroje, by podzieli\u0107 ludzi i wytworzy\u0107 sobie wiern\u0105 grup\u0119 konsument\u00f3w, si\u0119gaj\u0105cych po ich przekaz. Czasem jednak jeste\u015bmy tylko targetem, marionetk\u0105, kt\u00f3r\u0105 kto\u015b porusza, by sk\u0142oni\u0107 j\u0105 do okre\u015blonych nastroj\u00f3w a potem wybor\u00f3w. Albo sprytnie przesuwanym po planszy pionkiem w r\u0119kach kilku populist\u00f3w. Czasem pewni ludzie siej\u0105 emocjonalny ferment, by wywo\u0142uj\u0105c ten polityczny ferment, co\u015b ugra\u0107. <\/span><\/p>\n I my to wiemy, nie chcemy te\u017c za wiele z tym robi\u0107. Nie chodzi o niewielk\u0105 si\u0142\u0119 przebicia. W tym nat\u0142oku wiadomo\u015bci i tym chaosie przekaz\u00f3w, kt\u00f3re pot\u0119guje kilkana\u015bcie opiniotw\u00f3rczych tygodnik\u00f3w (kt\u00f3ry wybra\u0107?), kilka program\u00f3w informacyjnych (kt\u00f3ry obejrze\u0107, bo przecie\u017c szkoda czasu na poznanie wszystkich) i ta nieko\u0144cz\u0105ca si\u0119 wirtualna przestrze\u0144; w tym chaosie celowo wybieramy pewn\u0105 wizj\u0119, by konsekwentnie za ni\u0105 id\u0105c, porz\u0105dkowa\u0107 sw\u00f3j odbi\u00f3r \u015bwiata, mie\u0107 jedn\u0105 narracj\u0119, zamiast wielu (to wymaga zachodu, a my jako ludzie lubimy upraszcza\u0107, tak dzia\u0142a nasz m\u00f3zg).<\/span><\/p>\n Lubimy si\u0119 wi\u0119c straszy\u0107, lubimy r\u00f3\u017cne lobby, szukamy wrog\u00f3w. Czy to Donalda, Jaros\u0142awa, Niemca, ,,roszczenia \u017cydowskie\u201d, wroga Ojczyzny lub jej przyjaciela.<\/span><\/p>\n I wielokrotnie ju\u017c rozbrzmiewa\u0142o w r\u00f3\u017cnych miejscach, \u017ce mo\u017cna nie zgadzaj\u0105c si\u0119 z kim\u015b, rozmawia\u0107 z nim. Mo\u017cna. A mo\u017cna go te\u017c ok\u0142ada\u0107 po mordzie. Przy czym ,,mo\u017cna\u201d to nie przyzwolenie, ale wybranie jednej z mo\u017cliwo\u015bci.<\/span><\/p>\n To s\u0105 wszystko truizmy.<\/span><\/p>\n To, kt\u00f3r\u0105 narracj\u0119 wybierzesz, tak naprawd\u0119 ma zasadnicze znaczenie. Bo jak przezwiesz kogo\u015b, to b\u0119dzie ci \u0142atwiej wyrz\u0105dzi\u0107 krzywd\u0119, i nawet je\u015bli to b\u0119dzie tylko i wy\u0142\u0105cznie pewna kalka j\u0119zykowa, taki przecinek w zdaniu (znam ludzi, kt\u00f3rzy jako przecinka u\u017cywaj\u0105 wielu wulgaryzm\u00f3w, i nawet tego nie kontroluj\u0105). <\/span><\/p>\n \u0141atwiej ci kogo\u015b uderzy\u0107, gdy uznasz go za kogo\u015b psuj\u0105cego ci dzie\u0144 i klimat, a nie uznasz go za cz\u0142owieka. Gdy przechodzisz obok bezdomnego, to gdy pomy\u015blisz, \u017ce to prawdopodobnie cz\u0142owiek, kt\u00f3ry straci\u0142 wszystko, bo mu si\u0119 nie u\u0142o\u017cy\u0142o, bo mo\u017ce wykiwa\u0142a go rodzina, albo wyko\u0144czy\u0142o pa\u0144stwo i system, to mo\u017ce by\u0107 ci s\u0142abo, \u017ale, niedobrze i mo\u017ce b\u0119dzie gryz\u0142o ci\u0119 sumienie, a g\u0142os wewn\u0119trzny b\u0119dzie kaza\u0142 zainterweniowa\u0107. Gdy nazwiesz go w sercu ,,nierobem\u201d, \u0142atwiej b\u0119dzie przej\u015b\u0107 obok. <\/span><\/p>\n Gdy spotkasz cz\u0142owieka, kt\u00f3ry uciek\u0142 przed wojn\u0105 ze swojego pa\u0144stwa, znowu odezwie si\u0119 sumienie. Gdy nazwiesz go ,,jednym z hordy uchod\u017ac\u00f3w naje\u017cd\u017caj\u0105cych Europ\u0119 po socjal\u201d te\u017c \u0142atwiej sobie z tym poradzisz. I tak dalej.<\/span><\/p>\n I to tylko jedna strona problemu, bo jeszcze jest manipulacja i perswazja, bo jeszcze pewne has\u0142a wpiera si\u0119 w twoje my\u015blenie, by\u015b by\u0142 przydatnym g\u0142upcem, by\u015b do czego\u015b si\u0119 przyda\u0142, by\u015b zachowa\u0142 si\u0119 w okre\u015blony spos\u00f3b. Jak np. falangi id\u0105ce z wszelkimi rasistowskimi, ksenofobicznymi, nacjonalistycznymi has\u0142ami. S\u0105 po prostu chowem na mi\u0119so armatnie, gdy kilku ch\u0142opc\u00f3w u steru wywo\u0142a wojn\u0119 z kt\u00f3rym\u015b z mocarstw, gdy kto\u015b na nasze polskie machanie szabelk\u0105 odpowie broni\u0105 na miar\u0119 XXI wieku.<\/span><\/p>\n Cz\u0119sto jednak problem jest o wiele prostszy. Jest nam zwyczajnie \u0142atwiej porz\u0105dkowa\u0107 i kategoryzowa\u0107 \u015bwiat, czyni\u0105c przy tym krzywd\u0119 i lekce sobie wa\u017c\u0105c s\u0142own\u0105 konsekwencj\u0119. \u0141atwiej kogo\u015b zrani\u0107 s\u0142owami, ni\u017c zadaj\u0105c mu fizyczny b\u00f3l. Jaka\u015b taka niepisana zasada, kt\u00f3r\u0105 intuicyjnie czujemy.<\/span><\/p>\n Z\u0142o si\u0119 cz\u0119sto bierze z serca, z my\u015bli, ale s\u0105 tam te\u017c s\u0142owa, nasze oceny, os\u0105dy, nazywanie \u015bwiata. Ca\u0142y ten syf cz\u0119sto mieszka w nas (przeczytaj o tym pog\u0142\u0119biony tekst<\/a>).<\/span><\/p>\n Nie chc\u0119 ci\u0119 przekonywa\u0107, aby\u015b rozmawia\u0142, namawia\u0142, \u017ceby zmieni\u0142 si\u0119 system, \u017ceby w szko\u0142ach przekazywano wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 tzw. edukacji medialnej. Nie b\u0119d\u0119 ci\u0119 przekonywa\u0142, \u017ceby\u015b pow\u015bci\u0105ga\u0142 j\u0119zyk, przypatrywa\u0142 mu si\u0119. Nie chodzi te\u017c o jak\u0105\u015b narodow\u0105 debat\u0119 j\u0119zykow\u0105, z profesorami: Miodkiem, Bralczykiem i Rusinkiem. Albo o kolejny misyjny program w telewizji publicznej (ograniczaj\u0105cy si\u0119 zazwyczaj do tego, \u017ce do Grabiny w M jak mi\u0142o\u015b\u0107 <\/em>scenarzy\u015bci dopisz\u0105 jakiego\u015b bad boy’a i na jego przyk\u0142adzie rozkmini\u0105 problem).<\/span><\/p>\n Je\u015bli nie przekuje ci\u0119 to, \u017ce siedzi w tobie pewne z\u0142o, kt\u00f3remu nie musisz dawa\u0107 uj\u015bcia, ale dajesz je tyle razy, ilekro\u0107 nie panujesz nad swoim j\u0119zykiem, to tym bardziej \u017caden narodowy zryw i program wzajemnego miziania si\u0119 i pieszczenia s\u0142owami, niewiele da. <\/span><\/p>\n Ludzie potrzebuj\u0105 tego podzia\u0142u na ,,nas\u201d i ,,ich\u201d, na ,,lewak\u00f3w\u201d, ,,katoli\u201d, na ,,zdrowych\u201d i ,,chorych”, ,,m\u0105drych” i ,,idiot\u00f3w\u201d. Ka\u017cdy taki podzia\u0142 ma pokaza\u0107 nie tylko to, kto tu rz\u0105dzi, czyj dyskurs dochodzi do g\u0142osu, ale te\u017c kto ma akurat wiod\u0105cy g\u0142os.<\/span><\/p>\n\n
S\u0142owa<\/h2>\n
Wyzwiska<\/h2>\n
\u015awiadomo\u015b\u0107<\/h2>\n
(Nie)zgoda<\/h2>\n
Wywieranie wp\u0142ywu<\/h2>\n
Z serca<\/h2>\n
Uj\u015bcie<\/h2>\n
Jak nie da\u0107 si\u0119 podzieli\u0107 i sk\u0142\u00f3ci\u0107? 3 porady<\/h2>\n